Lohusalık (puerperium), doğumdan sonraki yaklaşık 6 haftalık dönemdir. Bu sürede rahim eski boyutuna döner, gebelikte değişen organlar ve hormonlar normale yaklaşır. Hem beden hem ruh için yoğun bir uyum dönemidir.
Bedende neler olur?
- Loğusa kanaması (lohia): İlk günlerde adet kanamasına benzer, kırmızı ve yoğundur; zamanla pembe-kahverengiye, ardından sarımsı-beyaza döner. Genellikle 4–6 hafta sürer. Bu dönemde tampon yerine ped kullanılmalıdır.
- Rahim kasılmaları: Özellikle emzirirken kramp şeklinde hissedilir; rahmin küçülmesine yardımcı olur.
- Dikişler: Normal doğumda yırtık ya da epizyotomi dikişleri genellikle 2–3 hafta içinde iyileşir. Bölgeyi temiz ve kuru tutmak yeterlidir.
- Sezaryen yarası: Ağır kaldırmaktan birkaç hafta kaçınılmalıdır. Kızarıklık, akıntı ya da açılma olursa başvurun.
- İdrar ve gaita: İlk günlerde idrar yaparken yanma, hafif idrar kaçırma ve kabızlık sık görülür.
Pelvik taban ve hareket
Pelvik taban (Kegel) egzersizlerine doğumdan sonraki ilk günlerde, ağrı izin verdiği ölçüde başlanabilir. Bu egzersizler idrar kaçırmanın azalmasına ve vajina çevresindeki kasların toparlanmasına yardımcı olur. Egzersizi pelvik taban simülasyonundaki zamanlayıcıyla uygulayabilirsiniz. Hafif yürüyüşler erken dönemde dolaşımı destekler; yoğun egzersize hekim kontrolünden sonra dönülmesi önerilir.
Duygusal değişiklikler
Doğumdan sonraki ilk günlerde ağlama isteği, duygusal dalgalanma ve kaygı ("annelik hüznü") çok sık görülür ve genellikle iki hafta içinde geçer. Bu belirtiler iki haftadan uzun sürüyor, günlük yaşamı ve bebeğin bakımını etkiliyorsa doğum sonrası depresyon olabilir; utanmadan yardım isteyin. Kendinize ya da bebeğinize zarar verme düşünceleri acil durumdur.
Doğum kontrolü ve cinsel yaşam
Adet görmeden de yumurtlama olabileceği için doğumdan sonra gebelik mümkündür. Emzirme tek başına güvenilir bir korunma yöntemi değildir. Emziren annelere uygun yöntemler için doğum kontrol yöntemleri yazısına bakabilirsiniz. Cinsel ilişkiye genellikle kanama durduktan ve kendinizi hazır hissettikten sonra dönülür; emzirme döneminde vajinal kuruluk sık görülür.
Hemen başvurun
- Saatte bir ped dolduran ya da aniden artan kanama, büyük pıhtılar
- 38 °C üzeri ateş, kötü kokulu akıntı
- Bacakta tek taraflı şişlik, ağrı ya da kızarıklık
- Göğüs ağrısı, nefes darlığı
- Şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu (doğum sonrası preeklampsi)
- Memede kızarıklık, sertlik ve ateş
Sık sorulan sorular
Lohusalık kaç gün sürer?
Tıbbi olarak doğumdan sonraki yaklaşık 6 hafta (42 gün) lohusalık dönemi kabul edilir. Doğum sonrası kontrol genellikle bu dönemin sonunda yapılır.
Loğusa kanaması ne zaman biter?
Genellikle 4–6 hafta içinde azalarak biter. Kanamanın yeniden kırmızılaşıp artması, kötü koku ya da ateş varsa değerlendirme gerekir.
Doğumdan sonra ilk adet ne zaman gelir?
Emzirmeyen annelerde ilk adet çoğunlukla 6–8 hafta içinde gelir. Tam emzirenlerde aylarca gecikebilir; ancak ilk adetten önce de yumurtlama olabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Kendi durumunuzla ilgili kararları hekiminizle birlikte verin.