Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (CYBE) bakteri, virüs ya da parazitlerin cinsel temasla geçmesiyle ortaya çıkar. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre her gün dünya genelinde 1 milyondan fazla tedavi edilebilir CYBE bulaşmaktadır. Önemli bir kısmı hiçbir belirti vermez; bu nedenle risk varsa test yaptırmak önemlidir.
Sık görülen enfeksiyonlar
| Enfeksiyon | Etken | Öne çıkan özellik |
|---|---|---|
| Klamidya | Bakteri | Çoğunlukla belirtisiz; tedavi edilmezse tüplerde hasar, kısırlık ve dış gebeliğe yol açabilir. |
| Gonore (bel soğukluğu) | Bakteri | Akıntı, idrarda yanma; kadınlarda sıklıkla belirtisiz. |
| Sifiliz (frengi) | Bakteri | Ağrısız yara ile başlar; tedavi edilmezse tüm vücudu etkileyebilir, gebelikte bebeğe geçebilir. |
| Trikomonas | Parazit | Köpüklü, kötü kokulu akıntı, kaşıntı. |
| HPV | Virüs | Genital siğiller; yüksek riskli tipler rahim ağzı kanserine yol açabilir. |
| Genital herpes | Virüs | Ağrılı su kabarcıkları; ataklar tekrarlayabilir. |
| HIV, hepatit B | Virüs | Uzun süre belirtisiz seyredebilir; kan testiyle saptanır. |
Hangi belirtiler dikkat gerektirir?
- Olağandışı vajinal akıntı, koku
- İdrar yaparken yanma
- Genital bölgede yara, kabarcık ya da siğil
- İlişki sırasında veya sonrasında ağrı ya da kanama
- Kasık ağrısı, ateş
Test ve tedavi
Muayene, vajinal veya idrar örneğinden yapılan testler ve kan tahlilleriyle tanı konur. Bakteri ve parazitlere bağlı enfeksiyonlar uygun antibiyotiklerle tamamen tedavi edilebilir. Yeniden bulaşmayı önlemek için eşin de değerlendirilmesi ve tedavi tamamlanana kadar cinsel ilişkiye ara verilmesi gerekir. Virüslere bağlı enfeksiyonlar ise ilaçlarla kontrol altında tutulur.
Korunma
- Her ilişkide prezervatifin doğru kullanımı
- HPV ve hepatit B aşıları
- Yeni ya da birden fazla eş varlığında düzenli test
- Gebelikte sifiliz, HIV ve hepatit B taraması
Sık sorulan sorular
Belirtim yoksa enfeksiyonum olamaz mı?
Olabilir. Klamidya ve gonore başta olmak üzere birçok enfeksiyon kadınlarda belirti vermez. Risk varsa test yaptırmak gerekir.
Tedaviden sonra yeniden enfekte olabilir miyim?
Evet. Bir kez geçirilen bakteriyel enfeksiyonlar bağışıklık bırakmaz; eş tedavi edilmezse yeniden bulaşabilir.
Doğum kontrol hapı CYBE'den korur mu?
Hayır. Haplar ve rahim içi araç gebeliği önler, ancak cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı koruma sağlamaz.
Kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Kendi durumunuzla ilgili kararları hekiminizle birlikte verin.