Vajinal mantar enfeksiyonu, vajinada doğal olarak az miktarda bulunan Candida mantarlarının aşırı çoğalmasıyla ortaya çıkar. Kadınların büyük çoğunluğu yaşamları boyunca en az bir kez vajinal mantar enfeksiyonu geçirir.
Belirtiler
- Dış genital bölgede ve vajinada yoğun kaşıntı, yanma
- Beyaz, kokusuz, kesilmiş süt ya da lor peynirine benzeyen akıntı
- Kızarıklık ve şişlik
- İdrar yaparken ya da ilişki sırasında yanma ve ağrı
Neden olur?
- Antibiyotik kullanımı (vajinanın koruyucu bakterilerini azaltır)
- Gebelik ve yüksek östrojen içeren ilaçlar
- Kontrolsüz diyabet
- Bağışıklık sistemini baskılayan durumlar ve ilaçlar
- Nem ve sıcaklık: ıslak mayo, sentetik dar giysiler
Vajinal mantar cinsel yolla bulaşan bir hastalık olarak kabul edilmez; eşin tedavisi rutin olarak gerekmez.
Diğer akıntılardan farkı
Balık kokusuna benzer ince gri akıntı daha çok bakteriyel vajinozisi, köpüklü sarı-yeşil akıntı ise trikomonas enfeksiyonunu düşündürür. Bu durumların tedavisi farklıdır. Belirtiler ilk kez ortaya çıkıyorsa, sık tekrarlıyorsa ya da gebeyseniz kendi kendinize tedavi yerine muayene olmanız önerilir.
Tedavi
Vajinal krem veya fitiller ya da ağızdan alınan mantar ilaçları kullanılır. Gebelikte yalnızca vajinal tedaviler tercih edilir. Tedavi hekim tarafından belirlenmeli ve önerilen süre boyunca, belirtiler geçse bile tamamlanmalıdır.
Tekrarlayan mantar
Bir yıl içinde dört ya da daha fazla atak görülmesi tekrarlayan vulvovajinal kandidiyazis olarak adlandırılır. Bu durumda kültür ile mantarın türü belirlenir, diyabet gibi altta yatan nedenler araştırılır ve birkaç ay süren koruyucu tedavi planlanabilir.
Korunma
- Pamuklu, nefes alan iç çamaşırı tercih edin; ıslak mayo ile uzun süre kalmayın.
- Vajinal duş yapmayın; genital bölgede parfümlü sabun ve spreylerden kaçının.
- Gereksiz antibiyotik kullanımından kaçının.
- Diyabetiniz varsa kan şekerinizi kontrol altında tutun.
Sık sorulan sorular
Vajinal mantar kendiliğinden geçer mi?
Hafif enfeksiyonlar bazen kendiliğinden düzelebilir, ancak belirtiler çoğunlukla tedavi gerektirir. Doğru tanı için muayene önerilir.
Eşimin de tedavi olması gerekir mi?
Rutin olarak gerekmez. Eşte belirti varsa ayrıca değerlendirilmelidir.
Probiyotikler işe yarar mı?
Tekrarlayan mantar enfeksiyonlarını önlemedeki etkinlikleri konusunda kanıtlar sınırlıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Kendi durumunuzla ilgili kararları hekiminizle birlikte verin.