Vajinismus, vajinaya bir şey (penis, tampon, parmak ya da muayene aleti) girmeye çalışıldığında vajina çevresindeki kasların istemsiz olarak kasılmasıdır. Kişi bunu kontrol edemez. Giriş mümkün olmaz ya da yanma, batma şeklinde ağrıya neden olur. Türkiye'de jinekoloji polikliniklerine sık başvuru nedenlerinden biridir ve tedavi başarısı yüksektir.
Belirtiler
- Cinsel ilişkiye girememe ya da ilişkinin çok ağrılı olması
- Tampon kullanamama
- Jinekolojik muayeneden kaçınma, muayenenin yapılamaması
- Giriş düşüncesiyle bile ortaya çıkan yoğun kaygı ve kaçınma davranışı
Vajinismus her zaman ilk ilişkiden itibaren görülmeyebilir; daha önce sorunsuz ilişkisi olan kadınlarda doğum, ağrılı bir enfeksiyon ya da travmatik bir deneyimden sonra da başlayabilir.
Nedenleri
Çoğu zaman tek bir neden yoktur. Ağrı ya da kanama korkusu, cinselliğe dair olumsuz inanışlar, kaygı, geçmişte ağrılı bir muayene ya da ilişki deneyimi, cinsel istismar ve ilişki sorunları rol oynayabilir. Vajinal enfeksiyonlar, vulva hassasiyeti ya da himen yapısındaki farklılıklar gibi fiziksel nedenlerin de muayeneyle dışlanması gerekir.
Tedavi
- Bilgilendirme: Kadın üreme organlarının anatomisini tanımak kaygıyı azaltır. Anatomi atlasından yararlanabilirsiniz.
- Cinsel terapi ve bilişsel davranışçı terapi: Kaygıyla başa çıkma ve aşamalı alıştırmalar
- Pelvik taban fizyoterapisi: Kasları tanıma, gevşetme ve kontrol etme egzersizleri
- Dilatörler: Küçükten büyüğe doğru, kişinin kendi kontrolünde aşamalı olarak kullanılan araçlar
- Seçilmiş durumlarda botulinum toksini (botoks) uygulaması terapiye destek olarak kullanılabilir.
Partnerin tedavi sürecine katılması başarıyı artırır. Tedaviye ayrılan sürenin kişiden kişiye değiştiği ve aşamalı ilerlemenin normal olduğu unutulmamalıdır.
Gebelik isteği
Vajinismus tedavisi tamamlanmadan da gebelik mümkündür; aşılama ya da tüp bebek gibi yöntemler bazı çiftlerde gündeme gelebilir. Ancak doğum ve sonraki jinekolojik muayeneler açısından vajinismusun tedavi edilmesi önerilir.
Sık sorulan sorular
Vajinismus kendiliğinden geçer mi?
Genellikle kendiliğinden geçmez ve zamanla kaçınma davranışı güçlenebilir. Tedaviyle büyük çoğunluğu düzelir.
Vajinismus için ameliyat gerekir mi?
Hayır. Vajinismusun temel tedavisi ameliyat değildir. Yalnızca muayenede fiziksel bir engel (ör. kalın himen) saptanırsa küçük bir işlem gerekebilir.
Muayene olmaktan çok korkuyorum, ne yapabilirim?
Bunu hekiminize baştan söyleyin. Muayene sizin onayınızla, acele edilmeden ve istediğiniz anda durdurulabilecek şekilde yapılabilir. Yanınızda güvendiğiniz birinin bulunmasını isteyebilirsiniz.
Kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Kendi durumunuzla ilgili kararları hekiminizle birlikte verin.