Histerektomi, rahmin ameliyatla alınmasıdır. Kadınlarda en sık yapılan büyük ameliyatlardan biridir. Ameliyattan sonra adet görülmez ve gebelik mümkün olmaz. Bu nedenle çoğu durumda, daha az girişimsel tedaviler denendikten ya da uygun olmadığı anlaşıldıktan sonra önerilir.
Hangi durumlarda yapılır?
- Şikâyetlere yol açan büyük ya da çok sayıda miyom
- Tedaviye yanıt vermeyen yoğun adet kanamaları
- Adenomyozis ve ileri evre endometriozis
- Rahim sarkması
- Rahim, rahim ağzı ya da yumurtalık kanseri ve bazı kanser öncüsü durumlar
- Doğum sırasında ya da sonrasında durdurulamayan kanama (acil)
Histerektomi türleri
- Total histerektomi: Rahim ve rahim ağzı birlikte alınır. En sık uygulanan türdür.
- Subtotal histerektomi: Rahim alınır, rahim ağzı bırakılır. Bu durumda rahim ağzı taramalarına devam etmek gerekir.
- Radikal histerektomi: Bazı kanserlerde rahim, rahim ağzı, çevre dokular ve vajinanın üst kısmı birlikte alınır.
Yumurtalıklar ve tüpler
Histerektomi, yumurtalıkların alınması anlamına gelmez. Menopoz öncesindeki kadınlarda sağlıklı yumurtalıklar çoğunlukla korunur; böylece hormon üretimi sürer ve ameliyat sonrası erken menopoz yaşanmaz. Yumurtalıklar alınırsa yaştan bağımsız olarak hemen menopoz belirtileri başlar. Günümüzde, yumurtalık kanserinin önemli bir kısmının tüplerden kaynaklandığı bilindiği için ameliyat sırasında tüplerin alınması (salpenjektomi) sıklıkla önerilir.
Ameliyat yöntemleri
- Laparoskopik (kapalı) histerektomi: Karında birkaç küçük kesiden kamerayla yapılır; rahim çoğunlukla vajinadan çıkarılır. Daha az ağrı ve daha hızlı iyileşme sağlar. Ayrıntılar: laparoskopi rehberi.
- Vajinal histerektomi: Karında kesi yapılmadan vajinadan yapılır; özellikle rahim sarkmasında tercih edilir.
- Açık (abdominal) histerektomi: Karın alt bölümünden kesiyle yapılır; çok büyük rahim, yaygın yapışıklık ya da bazı kanserlerde gerekebilir.
İyileşme süreci
Kapalı ve vajinal yöntemlerde hastanede kalış genellikle 1–2 gündür; açık ameliyatta daha uzun sürebilir. Tam iyileşme yönteme göre 2 ila 8 hafta sürer. İlk haftalarda ağır kaldırmaktan kaçınılması, yürüyüşle erken hareket edilmesi önerilir. Cinsel ilişkiye genellikle vajen kubbesinin iyileşmesi için yaklaşık 6 hafta sonra dönülür.
Olası riskler
Her büyük ameliyatta olduğu gibi kanama, enfeksiyon, damar içi pıhtı, anestezi sorunları ve nadiren mesane, idrar kanalı ya da bağırsak yaralanması görülebilir. Bu riskler ameliyatın türüne ve kişinin sağlık durumuna göre değişir; ameliyat öncesinde hekiminizle ayrıntılı konuşmanız önerilir.
Önemli: Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Sık sorulan sorular
Rahim alındıktan sonra menopoza girer miyim?
Yumurtalıklar korunursa hormon üretimi devam eder ve hemen menopoza girilmez; yalnızca adet görülmez. Yumurtalıklar da alınırsa menopoz belirtileri ameliyattan hemen sonra başlar.
Histerektomiden sonra cinsel yaşam değişir mi?
Çoğu kadında iyileşme sonrası cinsel yaşam etkilenmez; ağrı ya da kanamaya bağlı şikâyetleri olanlarda düzelme bile görülebilir. Yumurtalıklar alındıysa kuruluk gibi menopoz belirtileri için tedavi seçenekleri vardır.
Rahim alınması kilo aldırır mı?
Histerektomi tek başına kilo aldırmaz. İyileşme döneminde hareketin azalması ve yumurtalıklar alındıysa menopozun etkileri kiloyu etkileyebilir.
Histerektomiden sonra smear testi yaptırmalı mıyım?
Rahim ağzı da alındıysa ve ameliyat kanser öncüsü bir durum nedeniyle yapılmadıysa genellikle taramaya gerek kalmaz. Rahim ağzı bırakıldıysa taramalara devam edilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Kendi durumunuzla ilgili kararları hekiminizle birlikte verin.